Browse By

BỎNG: Các cấp độ – Cách xử lý sơ cứu – Cách chữa điều trị (Tại nhà)

Bỏng là gì? Các cấp độ bỏng.

Cách xử lý sơ cứu, cách chữa điều trị vết bỏng bị phồng rộp da nhanh nhất tại nhà.

Bị bỏng nên và kiêng không nên ăn uống gì, làm gì?

bong-wiki-suckhoez

I. Bỏng là gì?

Bỏng (một số nơi gọi là phỏng) là một loại chấn thương, ngoại thương trên bề mặt da hoặc các mô khác do nhiệt, điện, hóa chất, ma sát, hay bức xạ.

Bỏng có 2 loại là bỏng nóng và bỏng lạnh. Trong đó, bỏng nóng phổ biến hơn và dễ xảy ra đối với con người hơn.

Bỏng nóng do các chất lỏng, chất rắn, hoặc chất cháy có nhiệt độ cao gây nên như dầu mỡ nóng, nước sôi, lửa,…

Quá trình bỏng được chia làm 4 giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: giai đoạn sốc bỏng, diễn ra từ 2 đến 3 ngày sau khi bị bỏng.
  • Giai đoạn 2: giai đoạn nhiễm khuẩn, nhiễm trùng. Giai đoạn này diễn ra từ ngày thứ 4 – 45 – 60 sau bỏng. Đối với cấp độ bỏng nông thì giai đoạn này sẽ giúp liền sẹo và tự lành vết thương.
  • Giai đoạn 3: diễn ra hiện tượng suy mòn bỏng – từ ngày thứ 45 – 60 trở đi. Ở giai đoạn này chia ra làm 3 cấp độ:

Suy mòn bỏng nhẹ: gây phù nề cho người bệnh.
Suy mòn bỏng vừa: gây teo cơ, phù dưới da, xuất huyết dưới da.
Suy mòn bỏng nặng: teo cơ,phù dưới da, suy giảm chức năng vùng da bị bỏng.

  • Giai đoạn 4: giai đoạn hồi phục. vết thương được tái tạo, liền sẹo và phục hồi dần các chức năng.

Bỏng Tiếng Anh là burn.

II. Các cấp độ bỏng

Bỏng có 2 cấp độ: bỏng nông và bỏng sâu. Trong đó:

Bỏng nông:

1. Bỏng nông cấp độ 1:

Bỏng xảy ra ở lớp nông của thượng bì khô và bong, gây sưng đỏ, rát nhưng chỉ diễn ra từ 2 đến 3 ngày, không để lại sẹo. Bỏng nông thường do cháy nắng, nước sôi gây ra.

2. Bỏng nông cấp độ 2:

Bỏng làm tổn thương lớp biểu bì.

Sau khoảng 12 đến 24h bị bỏng, ngoài vùng da bị bỏng sưng, đỏ, rát, còn xuất hiện nốt phỏng nước chứa dịch trong hoặc vàng nhạt.

Sau 3-4 ngày xuất hiện hiện tượng viêm nhiễm rồi đỡ dần. Khỏi hẳn từ 10 đến 14 ngày.

3. Bỏng nông cấp độ 3:

Bỏng xảy ra ở lớp trung bì của da.

Lúc này, các lớp thượng bì đã bị tổn thương, hoại tử nghiêm trọng. Các lớp trung bì cũng có hiện tượng tương tự.

Các bộ phận khác như gốc lông, tuyến mồ hôi, tuyến nhờn còn nguyên vẹn hoặc bị tổn thương nhẹ.

Các vết bỏng có vòm dày; đáy màu đỏ, hồng, còn cảm giác đau; dịch nốt phỏng có thể có màu hồng, đục.

Vết bỏng có thể khỏi sau 2 đến 4 tuần hoặc 15 đến 30 ngày. Bỏng nông cấp độ 3 đêm lại cảm giác đau, tuy nhiên lớp da không bị nhăn nhúm.

Bỏng sâu:

4. Bỏng sâu cấp độ 4:

Cấp độ này rất gần với cấp độ 3, khi các gốc lông, tuyến mồ hôi, tuyến bã nhờn bị tổn thương, gây tổn thương, hoại tử lớp tế bào đáy, để lại phần da bị nhăn nhúm (chỉ có thể chữa lành bằng cách vá da), để lại sẹo thiếu thẩm mỹ và hậu quả nghiêm trọng, có thể gây chết người.

Lúc này, da bị hoại tử, không còn khả năng tái tạo và tự bảo vệ, dễ dẫn đến nhiễm trùng da.

Bỏng cấp độ 4 là hiện tượng bỏng toàn bộ lớp da, vùng da trắng bạch (như thịt luộc), đỏ xám hoặc đá hoa vân, tạo thành các phần da hoại tử ướt và phần da hoại tử khô.

Thường do bỏng xăng, acid, bỏng điện…gây ra.

5. Bỏng sâu cấp độ 5:

Đây là cấp độ nghiêm trọng, nguy hiểm nhất, phá huỷ, gây hoại tử hết toàn bộ phần da tiếp xúc, bỏng ăn tới tận cơ, xương, cả một vùng của chi bị cháy đen, đánh mất cảm giác hoàn toàn.

Thường do điện cao thế, sét đánh, cháy nhà,…gây ra.

III. Các loại bỏng thường gặp

  • Bỏng do nhiệt từ kim loại nóng, bô xe máy, bàn là; bỏng do khí nóng…
  • Bỏng do nhiệt lạnh từ nito lỏng, băng, đá,…
  • Bỏng do lửa như lửa dầu, lửa xăng, lửa cồn, lửa do cháy nhà, cháy xe, tia lửa điện..
  • Bị bỏng nước sôi
  • Bị bỏng hơi nồi cơm điện
  • Bị bỏng dầu ăn
  • Bị bỏng bô xe máy
  • Bỏng do hóa chất: dung dịch axit, các chất oxy hóa mạnh như thuốc tím, muối của kim loại nặng,…
  • Bỏng do dòng điện
  • Bỏng do bức xạ từ tia hồng ngoại, tia tử ngoại, tia ronghen, laze, tia phóng xạ, tia X…

cach-xu-ly-so-cuu-khi-bi-bong-suckhoez

IV. Cách xử lý sơ cứu khi bị bỏng

Như đã nói ở trên, bỏng có nhiều cấp độ và do nhiều nguyên nhân gây ra nên sẽ có những cách sơ cứu khác nhau để đảm bảo gây tổn thương ít nhất sau khi bị bỏng.

Đầu tiên, việc cần làm là lấy tác nhân gây bỏng ra khỏi cơ thể một cách an toàn.

Tuyệt đối, không ngâm vết thương vào nước đá hoặc xối nước mạnh trực tiếp, tránh tình trạng bỏng lạnh hoặc vết thương bị tác động bởi lực đạo mạnh gây tổn thương nhiều hơn.

1. Cách sơ cứu khi bị bỏng cấp độ 1:

  • Ngâm vết thương vào nước mát, lạnh vừa đủ khoảng 5 phút.
  • Sau đó, để vết thương khô rồi thoa kem dưỡng ẩm, da có tác dụng tái tạo, làm lành vết thương như nha đam, thuốc mỡ kháng sinh.
  • Sau đó, lấy băng gạc quấn nhẹ nhàng quanh vết thương. Có thể dùng thuốc giảm đau với liều lượng nhẹ.

2. Cách sơ cứu khi bị bỏng cấp độ 2:

  • Ngâm vết bỏng vào nước mát, lạnh vừa tối thiểu 15 phút.
  • Sau đó, đắp vải ướt hoặc khăn lạnh lên vết bỏng 2 đến 3 phút mỗi ngày, để khô rồi thoa thuốc mỡ hoặc kem dưỡng da là được.
  • Sau đó, tương tự, lấy vải gạc sạch quấn nhẹ nhàng quanh vết thương. Lưu ý, thay băng gạc hàng ngày để đảm bảo vệ sinh.
  • Lưu ý, dùng kem chống nắng lên vết bỏng khi đi ra ngoài trời tránh vết thương nghiêm trọng thêm.
  • Theo dõi vết thương mỗi ngày, tránh cọ xát, gãi,…làm vết bỏng vỡ ra, nhiễm trùng.

3. Cách sơ cứu khi bị bỏng ở cấp độ 3 trở đi:

  • Cắt bỏ nhẹ nhàng phần vải, quần áo,…dính vào vết thương.
  • Tuyệt đối không ngâm, rửa vết thương bằng nước. Dùng băng gạc ẩm, sạch và mát đắp lên vết thương.
  • Lưu ý, giữ phần vết bỏng cao hơn so với tim, tránh máu tập trung tuần hoàn xuống vết thương. Sau đó, đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

cach-chua-dieu-tri-benh-bong-tai-nha-suckhoez

V. Cách chữa điều trị vết bỏng bị phồng rộp da nhanh nhất tại nhà

1. Cách chữa trị bỏng bằng kem đánh răng

Kem đánh răng có tính kháng khuẩn, làm mát, giúp giảm đau rát do vết bỏng gây ra.

Cách dùng: thoa trực tiếp một lượng vừa đủ kem đánh răng lên vết bỏng, để đến khi khô rồi rửa lại bằng nước sạch là được.

Tuy nhiên, không bôi kem đánh răng lên vết bỏng hở, có bọng nước, tránh tình trạng nhiễm trùng, nghiêm trọng thêm.

2. Cách chữa trị bỏng bằng mật ong

Mật ong có khả năng sát trùng, loại khuẩn cho vết thương, đồng thời thúc đẩy quá trình làm lành, giúp vết thương mau khỏi và liền sẹo.

Cách dùng: lấy một miếng băng và thoa mật ong vào, sau đó bạn đắp lên vùng da bị bỏng. Để vài giờ và thay băng 3-4 lần mỗi ngày là được.

3. Cách chữa trị bỏng bằng nha đam

Nha đam có tính mát, giúp làm dịu các cơn đau rát do bỏng gây ra, đồng thời có thể giúp vết thương mau lành.

Cách dùng: lấy phần thịt nha đam, rửa sạch, bôi trực tiếp lên vết thương, Có thể trộn cùng nghệ để giúp vết thương không để lại sẹo.

4. Cách chữa trị bỏng bằng nước lạnh

Nước lạnh – lưu ý, nhiệt độ mát, lạnh vừa đủ, không quá lạnh tránh tình trạng bỏng lạnh có thể làm dịu, mát vết thương.

Khi bị bỏng, người bị thương có thể ngâm vết bỏng vào nước lạnh từ 5 đến 15 phút tùy vào cấp độ.

Ngoài nước lạnh ra, các loại băng, gạc lạnh cũng rất hữu hiệu trong việc chữa trị phồng rộp tại nhà.

5. Cách chữa trị bỏng bằng khoai tây

Khoai tây tươi, có khả năng loại bỏ nguy cơ phồng rộp, hình thành mụn nước và giảm đau đớn cho người bị thương.

Cách dùng: lấy khoai tây cắt thành từng lát mỏng, xát nhẹ lên vết thương trong khoảng 15 phút là được.

6. Cách chữa trị bỏng bằng dầu dừa

Trong dầu dừa có chứa nhiều axit béo và vitamin E có khả năng thúc đẩy quá trình tái tạo và giúp vết thương nhanh lành.

Cách dùng: lấy 1 thìa dầu dừa, 1 thìa nước cốt chanh, trộn đều rồi bôi trực tiếp lên vết bỏng là được.

7. Cách chữa trị bỏng bằng trà đen

Với hàm lượng axit tannic dồi dào, trà đen có khả năng giảm đau và ngứa khi bị bỏng.

Cách dùng: đổ trà đen vào nước ấm, sau đó nhúng vào một tấm băng gạc hoặc khăn xô sạch.

Đợi 5 phút cho đến khi tấm băng gạc chuyển màu, đem đắp lên vết bỏng. Hoặc bạn có thể dùng túi lọc trà đen sau khi ủ nóng, để lạnh rồi đắp lên cũng được.

8. Cách chữa trị bỏng bằng giấm

Giấm có axit latic, giúp kháng khuẩn, khử trùng và làm se miệng vết thương hiệu quả.

Cách dùng: pha loãng giấm cùng nước (có thể dùng giấm trắng hoặc giấm táo), rồi đem một tấm băng gạc, ngâm trong giấm rồi đắp lên vết thương 2 đến 3 giờ.

9. Cách chữa trị bỏng bằng lá mã đề

Lá mã đề hay còn gọi là lá bỏng. Lá mã đề có tính kháng khuẩn, chống viêm, rất hiệu quả khi đặc trị bỏng.

Cách dùng: lấy lá mã đề tươi, rửa sạch, nghiền nát, đem đắp cả nước và bã lên vết thương.

Rồi lấy băng gạc sạch quấn quanh. Để trong khoảng 2 đến 3 giờ rồi thay lá cùng băng gạc mới.

10. Cách chữa trị bỏng bằng hành tây

Trong hành tây có chứa nhiều lưu huỳnh, có thể giảm đau, loại bỏ nguy cơ hình thành mụn nước.

Cách dùng: lấy hành tây, ép lấy nước, đem bôi trực tiếp lên vết thương mỗi ngày.

11. Cách chữa trị bỏng bằng cây oải hương

Oải hương, đặc biệt là tinh dầu có khả năng giảm đau, sát trùng, ngăn chặn sẹo.

Cách dùng: nhỏ 1-2 giọt tinh dầu oải hương vào ly nước sạch, ngâm một tấm băng gạc sạch vào hỗn hợp rồi đắp lên vùng bị thương hàng ngày. Có thể kết hợp cùng mật ong để tăng hiệu quả.

12. Cách chữa trị bỏng bằng trà xanh

Cách dùng: lấy 3 túi trà xanh đem ngâm vào nước sôi, sau đó cho vào một thìa cà phê soda vào trộn đều lên.

Để một lúc cho đến khi trà nguội rồi ngâm vùng da với vết phồng với nước bên trong.

Nếu không ngâm được có thể lấy băng gạc thấm ướt rồi đắp lên vết thương hàng ngày.

13. Cách chữa trị bỏng bằng vitamin E

Vitamin E có khả năng ngăn ngừa oxy hóa, giúp vết thương nhanh lành. Đặc biệt. vitamin E còn giúp da không để lại sẹo sau vết thương hiệu quả.

Cách dùng: lấy dầu hay kem có vitamin E bôi lên vết bỏng hoặc uống viên bổ sung vitamin E hàng ngày trong quá trình bị thương.

VI. Cách làm giảm đau rát khi bị bỏng

  • Ngâm vết bỏng vào nước lạnh.
  • Sử dụng thuốc mỡ kháng sinh.
  • Bôi nha đam, dầu dừa, các loại kem dưỡng giúp nhanh lành da, dung dịch vitamin E,…lên vết thương.

benh-bong-nen-va-kieng-khong-nen-an-uong-gi-suckhoez

VII. Bị bỏng nên ăn uống gì?

  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin C giúp tăng khả năng miễn dịch, tránh nguy cơ nhiễm trùng, nhiễm khuẩn, đồng thời thúc đẩy quá trình tổng hợp collagen, giúp da nhanh lành như cam, quýt, dừa, kiwi,…
  • Thực phẩm giàu omega 3 giúp kháng viêm, tăng cường quá trình tái tạo các mô dưới da, giúp vết thương nhanh lành và không để lại sẹo như cá hồi, cá thu,…
  • Thực phẩm chứa nhiều nước, bổ sung lượng nước bị hao hụt cho cơ thể như sữa đậu nành, nước lọc, trà loãng, nước hoa quả, nước đậu xanh,…
  • Thực phẩm chứa nhiều đạm bổ sung cho quá trình tái tạo tế bào như đậu nành, các loại thịt đỏ,…
  • Thực phẩm giàu vitamin A có trong các loại rau có màu xanh đậm như cải xoong, súp lơ xanh, cải bó xôi, rong biển,…giúp vết thương nhanh lành, không để lại sẹo.
  • Thực phẩm chứa nhiều kẽm giúp củng cố hệ miễn dịch, chống khuẩn, giúp vết thương mau lành như hải sản, tôm, cua, ốc, bí ngô, hạt bí,…

VIII. Bị bỏng kiêng không nên ăn uống gì?

  • Rau muống: làm vết sẹo bị lồi lên sau khi lành.
  • Trứng khiến vết thương lâu lành, da loang lổ, không đều màu.
  • Các loại hải sản khác khiến vết thương sưng đỏ, đau rát, cảm giác khó chịu hơn.
  • Thịt bò giúp thúc đẩy quá trình sản sinh sắc tốt melanin, gây ra hiện tượng sậm màu lại tạo thành sẹo thâm.
  • Thịt lạnh, thịt nguội, thịt xông khói làm hao mòn vitamin E trong cơ thể.
  • Đồ nếp, thịt gà khiến vết thương bị sưng và mưng mủ, làm da khó lành, dễ bị viêm nhiễm và sẹo xấu trên da.

IX. Bị bỏng kiêng không nên làm gì?

  • Mặc đồ chật, tạo áp lực lên vết thương.
  • Băng chặt, kín hàng ngày khiến vết thương không được thông thoáng.
  • Tạo áp lực lên vết thương bằng cách chà xát mạnh, gãi,…khiến vết thương bị vỡ ra, dễ có nguy cơ nhiễm trùng.
  • Bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc lên vết thương, đặc biệt là vết thương hở.
  • Để vết thương bị ướt do nước, mồ hôi mà không làm sạch, thông thoáng ngay sau đó.
  • Tránh để vết thương tiếp xúc trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời. Bạn nên sử dụng chăm chỉ kem chống nắng 1 năm sau khi bị bỏng để vùng da đấy đều màu với các vùng da xung quanh.
  • Chườm đá, nước quá lạnh gây ra nguy cơ bỏng lạnh.

X. Bị bỏng bôi thuốc gì cho nhanh khỏi?

  • Các loại thuốc mỡ, thuốc kem có chứa neomycine, polymycine, sulfadiazine bạc…
  • Các loại thuốc mỡ, thuốc kem… có nguồn gốc từ dược liệu hay thảo dược như mù u, nghệ, lô hội hay nha đam,…
  • Kem silver sulfadiazine 1% (Silvirin, Silvadene).

XI. Vết bỏng phồng rộp nước bị vỡ

  • Với vết phồng rộng nước bị vỡ, người bệnh cần vệ sinh sạch phần bị vỡ bằng nước muối sinh lý, sau đó để khô tự nhiên rồi bôi thuốc mỡ kháng sinh lên mỗi ngày là được.
  • Tránh bôi các loại thuốc không rõ nguồn gốc, gây ra nhiễm trùng nghiêm trọng.
  • Không băng kín, chặt vết thương khiến vết thương lâu lành hơn.
  • Không để phần da bị bỏng, rộp đó tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.
  • Nếu thấy tình hình nghiêm trọng, nên đến cơ sở y tế gần nhất để điều trị.

XII. Câu hỏi về bỏng

1. Bị bỏng ăn mực được không?

Không, không nên ăn mực khiến vết thương sưng đỏ, đau rát, cảm giác khó chịu hơn.

2. Bị bỏng ăn thịt bò có sao không?

Thịt bò khiến vết thương sậm màu, không đều màu sau khi lành.

3. Bị bỏng ăn thịt dê được không?

Được, thịt dê chứa nhiều đạm, giúp bổ sung và thúc đẩy quá trình tái tạo da.

4. Bị bỏng ăn thịt gà có sao không?

Ăn thịt gà sẽ khiến vết thương mưng mủ, sưng, lâu lành.

5. Bị bỏng ăn tôm được không?

Không, giống như mực, tôm không tốt cho người bị bỏng.

6. Bị bỏng ăn trứng có sao không?

Có. Trứng khiến vết thương lâu lành hơn, vùng da bị thương cũng sẽ trắng hơn, không đều màu so với vùng da khác.

7. Bị bỏng ăn trứng vịt lộn được không?

Không nên.

8. Bị bỏng axit nên làm gì?

Khi bị bỏng axit, nên loại bỏ phần vải dính hóa chất trên người bệnh nhân.

Che chắn vết thương rồi đem bệnh nhân đến cơ cơ y tế gần nhất. Tránh tạt nước khiến axit lan ra các vùng da khác nhanh hơn.

9. Bị bỏng bô bôi gì cho hết sẹo?

Các loại nguyên liệu giúp nhanh liền sẹo bỏng là mật ong, vitamin E, tinh bột nghệ.

10. Bị bỏng bô xe máy có để lại sẹo không?

Để lại sẹo hay không tùy cấp độ bỏng, quá trình chăm sóc và cơ địa da của mỗi người.

11. Bị bỏng bôi gì cho hết rát?

Nha đam, mật ong, vitamin E, chườm nước mát,…

12. Bị bỏng có nên băng lại không?

Có nhưng nên băng lỏng, để băng 2 đến 3 giờ rồi tháo da cho da thông thoáng.

13. Bị bỏng có nên bôi nha đam không?

Có. Tuy nhiên chỉ nên bôi

14. Bị bỏng có nên bôi thuốc mỡ?

Có, đặc biệt là thuốc mỡ kháng sinh giúp vết thương mau lành.

15. Bị bỏng có nên bôi vaseline?

Vaseline chỉ có tác dụng làm giảm đau rát. Bạn có thể chọn các loại kem dưỡng chứa vitamin E, có tác dụng tái tạo vết thương để tăng hiệu quả.

16. Bị bỏng có nên chườm đá?

Không, chườm đá lạnh đột ngột có thể gây tổn thương hoặc bỏng lạnh cho vết thương.

17. Bị bỏng có nên uống kháng sinh?

Tùy theo chỉ định của bác sỹ.

18. Bị bỏng có nên bôi kem đánh răng?

Không nên, đặc biệt là đối với vết thương hở. Kem đánh răng có thể làm vết thương bị nhiễm trùng, gây tổn thương nghiêm trọng hơn.

19. Bị bỏng có uống bia được không?

Nên hạn chế, chất cồn khiến vết thương lâu lành hơn.

20. Bị bỏng dạ tắm lá gì?

Bỏng dạ, hay còn gọi là thủy đậu có thể tắm lá kinh giới, trầu không, lá tre, lá sầu đâu,…

21. Bị bỏng độ 2 bao lâu thì khỏi?

Khoảng 10 đến 14 ngày là khỏi.

22. Bị bỏng khi nào thì bôi nghệ?

Sau khi vết thương lên da non.

23. Bị bỏng mấy ngày thì khỏi?

Tuy vào cấp độ. Như bỏng độ 1 chỉ mất 4 đến 10 ngày nhưng độ 2 mất 10 đến 14 ngày mới khỏi.

24. Bị bỏng nên uống kháng sinh gì?

25. Bị bỏng nhẹ có để lại sẹo không?

Tùy vào cơ địa của da, thường không để lại sẹo.

26. Bị bỏng rạ có lây không?

Có lây khi sử dụng chung đồ cá nhân, ăn uống,…

27. Bị bỏng độ 2 có để lại sẹo không?

Bỏng độ 2 có nhiều khả năng để lại sẹo, nhưng chăm sóc và chữa trị đúng cách có thể tránh.

28. Rửa vết bỏng bằng nước muối sinh lý?

Rửa bằng nước muối sinh lý để giảm nguy cơ nhiễm trùng, làm sạch vết thương. Tuy nhiên, bạn nên giữ vết thương khô ráo sau đó.

29. Vết bỏng bị đỏ là sao?

Thường xảy ra ở cấp độ 1 và 2, tổn thương ở lớp ngoài biểu bì, không phồng rộp và tổn thương các mô bên trọng.

BỎNG WIKI – Suckhoez

Các bài liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *