Browse By

HÀ THỦ Ô: Tác dụng – Tác hại – Cách chế biến – Cách sử dụng (Tại nhà)

Hà thủ ô là gì?

Cách nhận biết, chế biến như thế nào?

Công dụng, tác hại, cách sử dụng và ăn uống hà thủ ô tại nhà.

ha-thu-o-wiki-suckhoez

I. Hà thủ ô là gì?

1. Hà thủ ô đỏ:

  • Là loại cây thân mềm thuộc họ rau dăm, bộ Cẩm chướng.
  • Cây có các tên gọi khác như là: thủ ô, dạ hợp, địa tinh, giao đằng, khua lình (Thái), mần tăng ón (Thổ), mần tăng tua lình (Lào)
  • Tên khoa học là Polygonum multiflorum

2. Hà thủ ô trắng:

  • Là cây thuộc học: Thiên lý
  • Có các tên gọi khác: bạch thủ ô, thái sơn bạch hà thủ ô, hòa thượng ô, dây sữa bò.
  • Có tên khoa học là Streptocaulon juventas.

3. Hà thủ ô có mấy loại?

  • Có 2 loại: trắng và đỏ
  • Ở nước ta cây loại cây này xuất hiện nhiều nhất ở các tỉnh miền núi Tây Bắc, tiếp đó là các tỉnh: Thanh Hóa, Tây Nguyên, Nghệ An, Hà Tĩnh, Lai Châu…
  • Hà thủ ô trong tiếng anh là Polygonum.

cach-nhan-biet-cay-ha-thu-o-suckhoez

II. Cách nhận biết cây hà thủ ô

1. Hà thủ ô đỏ:

  • Là cây sống lâu năm, thân mềm dạng leo quấn với nhau, rễ phát triển thành củ màu đỏ.
  • Lá hình tim có đầu nhọn, dài 5 – 7cm và rộng 3 – 5 cm.
  • Cụm hoa mọc ở đầu cành hoặc nách lá, hình chùy
  • Hoa nhỏ có màu trắng, 3 mảnh vòng ngoài lớn lên cùng quả.
  • Quả khô 3 cạnh, không tự mở.

2. Hà thủ ô trắng:

  • Là cây thảo thuộc dạng cây leo, dài từ 2-5m.
  • Thân và cành màu nâu đỏ khi non có nhiều lông, khi già lông dần biến mất
  • Lá mọc đối, mép nguyên có gân lá hình lông chim, nhiều lông.
  • Toàn cây có nhựa mủ trắng chảy ra khi bấm vào thân, lá, quả non
  • Hoa màu nâu nhạt hoặc vàng tím, mọc thành từng xim.
  • Quả có hai đại hình thoi.

3. Phân biệt hà thủ ô đỏ và trắng:

Nhìn bên ngoài khó nhận biết được 2 loại cây này vì chúng rất giống nhau.

Điểm nhận biết dễ dàng nhất đó là màu sắc ruột của củ: ruột đỏ và ruột trắng.

cach-so-che-bien-ha-thu-o-suckhoez

III. Cách sơ chế biến hà thủ ô

1. Hà thủ ô khô

a. Cách chế biến hiện đại

  • Hà thủ ô trắng, đỏ tươi đem rửa sạch, cạo vỏ rồi cắt lát.
  • Đậu đen rửa sạch loại bỏ các hạt lép, đun đậu đen với nước trong khoảng 4 tiếng.
  • Vớt đậu đen ra đun tiếp lần 2 với lượng nước ít hơn trong khoảng 3 tiếng.
  • Vớt bã đậu đen ra, đổ chung 2 lượt nước đậu đen với nhau và đun với hà thủ ô cắt lát trong vài tiếng cho cạn nước.
  • Lọc lấy đem phơi khô.

b. Cách chế biến cổ truyền

  • Bước 1: Hà thủ ô trắng, đỏ tươi đem rửa sạch, cạo vỏ ngâm vào nước cho mềm rồi thái miếng.
  • Bước 2: Đậu đen đem rửa sạch, ngâm trong nước khoảng 30 phút
  • Lấy theo tỉ lệ 1kg hà thủ ô cần dùng 100g đậu đen
  • Bước 3: Xếp từng lớp đậu đen và hà thủ ô xen kẽ nhau, đem đồ cho đến khi đậu đen nhừ thì lấy miếng hà thủ ô đem phơi khô (không đồ bằng nồi kim loại)
  • Bước 4: Sau khi phơi khô lại tiếp tục đồ lần nữa vào ngày hôm sau
  • Bước 5: Làm đi làm lại bước 3,4 khoảng 9 lần như vậy nữa

2. Hà thủ ô bột

Hà thủ ô tươi sơ chế thành khô rồi đem tán bột.

uong-ha-thu-o-co-cong-dung-tac-dung-chua-tri-benh-gi-suckhoez

IV. Uống hà thủ ô có công dụng tác dụng chữa trị bệnh gì?

Hà thủ ô đỏ và trắng tuy giống nhau về vẻ bên ngoài nhưng chúng khác nhau nhiều về tính chất, tác dụng và cách sử dụng chữa trị bệnh.

1. Hà thủ ô trắng có tác dụng gì?

  • Trị các bệnh tim mạch: kích thích nhẹ có bóp tim, co mạch ngoại vi.
  • Tăng thị lực
  • Trị bệnh đường ruột:
  • Trị rắn cắn: Cho người bị rắn cắn nhai lá và rễ thủ ô trắng nuối lấy nước, bã đắp lên phần vết thương bị rắn cắn.
  • Điều trị cảm sốt
  • Chữa đau khớp: Người bị đau khớp dạng thấp uống thủ ô trắng với liều dùng 15g/ngày, sử dụng liên tục trong 30 ngày giảm đau rõ rệt, không có tác dụng phụ.

2. Hà thủ ô đỏ có tác dụng gì?

  • Bồi bổ cơ thể
  • Điều trị suy nhược thần kinh
  • Cải thiện tình trạng kém ăn, kém ngủ
  • Thuốc bổ máu
  • Trị tóc bạc sớm, tóc rụng nhiều
  • Tăng tuổi thọ
  • Tăng chức năng sinh dục

V. Tác hại của hà thủ ô

  • Gây rối loạn tiêu hóa, tiêu chảy: hà thủ ô tươi còn nguyên củ (chưa qua bào chế) có chứa thành phần Anthraglucosid làm tăng co bóp đường ruột, tăng chất nhầy tiêu hóa, làm phân lỏng gây ỉa chảy.
  • Rối loạn điện giải, tê bì chân tay: giúp nhuận tràng khiến giảm khả năng hấp thụ kali dẫn đến rối loạn điện giải. Vì vậy dẫn đến cơ thể yếu đi, thần kinh rối loạn, chân tay tê nhức.
  • Ung thư gan và gây tử vong nếu dùng quá liều

cach-su-dung-an-uong-ha-thu-o-suckhoez

V. Cách sử dụng và ăn uống hà thủ ô

1. Hà thủ ô trắng, đỏ

Mỗi ngày chỉ nên sử dụng 15-20g, có thể dùng dưới dạng khác nhau như: sắc thuốc, ngâm rượu, nấu cháo.

2. Hà thủ ô tươi

Chuẩn bị:

  • 30g hà thủ ô
  • 3 quả đại táo
  • 100g gạo tẻ
  • 50g đường đỏ

Cách làm:

  • Bước 1: hà thủ ô rửa sạch ngâm 2 tiếng trong nước. Đem sắc trong khoảng 1 tiếng rồi bỏ bã.
  • Bước 2: thêm gạo tẻ đem vo nấu và đại táo thành cháo
  • Bước 3: Khi ăn cho thêm đường

3. Hà thủ ô khô

Chuẩn bị:

  • 60g hà thủ ô
  • 3 quả trứng gà

Cách làm:

Sắc hà thủ ô lấy nước rồi bỏ bã, đập trứng vào đun chín.

4. Hà thủ ô bột

Chuẩn bị

  • 1 con gà mái
  • Bột hà thủ ô

Cách làm:

  • Bước 1: con gà mái làm thịt, mổ bụng làm sạch.
  • Bước 2: bột hà thủ ô bọc vào túi vải buộc chặt và đem bỏ vào bụng gà, thêm gia vị vừa ăn
  • Bước 3: Đem hầm nhừ bằng nồi đất dùng làm canh ăn trong ngày.

VI. Hà thủ ô kiêng kỵ gì?

  • Hành củ
  • Tỏi
  • Củ cải trắng
  • Đồ cay nóng: Ớt, Hồ tiêu, Gừng
  • Tiết canh
  • Các loại cá không vẩy, đồ tanh
  • Tránh thức ăn tươi sống: nem thịt sống, gỏi,…
  • Không nên uống các sản phẩm hà thủ ô trước 7h sáng khi chưa ăn gì.
cach-trong-cay-ha-thu-o-suckhoez

Cách trồng cây hà thủ ô

VII. Cách trồng hà thủ ô

Thời vụ: nên trồng vào mùa thu và mùa xuân. Tốt hơn vẫn là mùa xuân vì có mưa xuân, đất ẩm, nhiệt độ thích hợp, cây dễ nảy mầm.

Giống cây: chọn cây cao từ 20-40cm, thân mập, không sâu bệnh.

Trồng trong vườn gia đình thì có thể trồng dưới tán các loại cây như: mít, vải, nhãn, bưởi, na…Đảm bảo khoảng cách giữa các cây tối thiểu là 60-80 cm.

  • Bước 1: đất phẳng thì cần lên luống tránh gây ngập úng, thối rễ. Đất có độ dốc thì đào hố có kích thước 30x30cm.
  • Bước 2: bón lót phân chuồng cộng với phân supe lân, NPK, trộn đều với đất.
  • Bước 3: cây giống đem rạch bỏ túi bầu, đặt và giữa hố rồi lấp đầy đất. Tưới nước cho đất ẩm.
  • Bước 4: khi cây bắt đầu mọc mầm leo cần cắm cọc cho cây leo lên.

VIII. Cách nấu cao hà thủ ô

  • Bước 1: nấu lấy nước của hà thủ ô
  • Bước 2: cô đặc lại nước đó
  • Bước 3: thêm các thành phẩm khác như đường, mật hoặc rượu chưng cất để bảo quản.

IX. Cách nấu hà thủ ô lấy nước uống hàng ngày

Hà thủ ô được sử dụng là đã được chế biến cắt miếng phơi khô. Để sắc nước uống rất đơn giản:

  • Bước 1: Lấy 9-15g củ đã cắt lát (phơi khô)
  • Bước 2: Đun sôi với nước trong bình gốm sứ (không sử dụng bình kim loại) trong 45 phút cho lát dày và trong 30 phút là đủ cho lát mỏng.
  • Bước 3: Chắt lấy nước uống. Có thể pha thêm nước sắc cho đến khi nhạt thì thôi.
  • Lưu ý chỉ uống trong ngày và không đun lại ngày hôm sau.

X. Hà thủ ô ngâm rượu có tác dụng gì và cách ngâm

Tác dụng: bồi bổ sức khỏe, bổ máu, tốt tim mạch, làm đen tóc, nhuận tràng, chậm lão hóa….

  • 1kg hà thủ ô đỏ khô
  • 500g đường phèn
  • 3-4l rượu trắng
  • Ngâm hà thủ ô với rượu, đường phèn trong thời gian từ 2 tháng trở lên.

Cách dùng:

Mỗi ngày uống 2-3 ly nhỏ trong mỗi bữa ăn.

ha-thu-o-va-dau-den-suckhoez

XI. Hà thủ ô với đậu đỗ đen

Cách 1:

  • 1kg hà thủ ô đỏ loại tươi hoặc khô đều được
  • 2kg đậu đen

Cách chế biến:

  • Đậu đen ninh với 1,5 lít nước
  • Củ hà thủ ô đỏ rửa sạch đem ninh với nước đậu đen, cứ cạn nước lại cho thêm nước đậu đen vào.
  • Ninh lửa nhỏ trong khoảng 1 ngày thì bỏ hà thủ ô ra phơi khô rồi nghiền nhỏ, cất hộp đậy kín để dùng dần.

Cách dùng:

  • Mỗi ngày ăn 2-3 thìa cà phê bột (Hà thủ ô có vị chát vì vậy ta nên cho thêm đường vào để dễ uống).

Cách 2:

  • 1,8kg hà thủ ô đỏ
  • 600g ngưu tất
  • 2kg đậu đen

Cách làm:

  • Hà thủ ô và ngưu tất thái lát mỏng, đậu đen rửa sạch rồi trộn đều tất cả.
  • Cho các vị thuốc và cho xếp lần lượt, cứ một lượt thuốc lại một lượt đậu đen
  • Đồ đến khi chín đậu đen thì đem thuốc ra phơi khô, tiếp tục làm như vậy 3 lần rồi lấy thuốc ra tán bột.
  • Lấy mật ong trộn với bột viên thành viên nhỏ 0.5gr

Cách dùng:

  • Mỗi ngày uống 3 lần, mỗi lần 30 viên

XII. Hà thủ ô với mè vừng đen

Công dụng:

Trị tóc bạc sớm, tóc khô xơ, gãy rụng, chống lại lão hóa.

Chuẩn bị:

  • 500g mè đen
  • 500g hà thủ ô khô

Cách làm:

  • Bước 1: rang chín mè đen
  • Bước 2: nghiền mè đen và hà thủ ô thành bột cho vào lọ để dùng dần
  • Bước 3: sử dụng mỗi ngày 2-3 muỗng cà phê. Có thể hòa với nước uống thêm chút đường hoặc mật ong. Ăn sau mỗi bữa ăn.

XIII. Hà thủ ô với mật ong có tác dụng gì và cách ngâm

Hàng ngày khi sử dụng hà thủ ô sắc nước uống ta có thể thêm vài thìa mật ong khi dùng.

Hay cũng dùng cách tán bột viên lại để uống như sau:

  • Bước 1: hà thủ ô khô tán thành bột
  • Bước 2: trộn đều mật ong rồi vê thành từng viên vừa uống
  • Mỗi ngày chỉ nên sử dụng 10-20g.

XIV. Dầu gội hà thủ ô

Ngày nay rất nhiều các loại sản phẩm dầu gội đầu hà thủ ô được sản xuất bán trên thị trường.

XV. Hà thủ ô cho phụ nữ mang thai

Hà thủ ô giúp cải thiện tình trạng thiếu máu, mệt mỏi ở phụ nữ mang thai.

Tuy nhiên khi sử dụng cho bà bầu cần được hỏi ý kiến của bác sĩ.

XVI. Trà hà thủ ô

Tác dụng:

  • Trà đặc được sử dụng trong điều trị bệnh bạch cầu (xuất huyết âm đạo).
  • Trà hà thủ ô cũng được dùng như là một loại nước súc miệng cho chứng chảy máu (viêm nướu răng) hay răng lung lay.

Sử dụng:

  • Dùng 9-15g củ hà thủ ô đã cắt lát được đun sôi với nước trong bình gốm sứ (lưu ý không dùng bình kim loại).
  • Đun trong 45 phút đối với lát dầy hoặc 30 phút đối với lát mỏng.

XVII. Lá hà thủ ô

  • So với củ thì lá không được sử dụng nhiều và công dụng cũng kém xa.
  • Lá của cây cũng được biết đến như một dược liệu mang đến sự trẻ trung cho làn da, lưu thông khí huyết, trị mất ngủ.
  • Lá của cây còn được dùng để chữa cảm sốt, cảm nắng, sốt rét.
  • Kinh nghiệm dân gian còn phổ biến dùng dây kết hợp lá cây hà thủ ô sắc lấy nước cho phụ nữ sau đẻ thiếu sữa uống cho tăng thêm sữa.

XVIII. Củ hà thủ ô

Công dụng:

  • Điều hòa khí huyết
  • Giữ tinh
  • Ích gan thận
  • Bổ xương cốt
  • Nhuận tràng

XIX. Hỏi đáp

1. Uống hà thủ ô trong bao lâu thì đen tóc?

Uống hàng ngày để đạt được hiệu quả mong muốn.

2. Uống hà thủ ô có bị nóng không?

Không gây nóng vì hà thủ ô khi sử dụng đã được tinh chế qua với đỗ đen không hề gây nóng trong.

3. Có nên uống hà thủ ô hàng ngày?

Có, uống đều đặn để mang lại hiệu quả cao. Mỗi ngày chỉ nên sử dụng 10-20g.

4. Có nên uống hà thủ ô khi mang thai?

Khi mang thai nên hỏi ý kiến sử dụng của bác sĩ.

5. Có nên uống hà thủ ô khi cho con bú?

Khi cho con bú không nên sử dụng vì có thể gây ảnh hưởng ngoài ý muốn cho trẻ.

Nếu sử dụng cần hỏi ý kiến bác sĩ.

6. Cao hà thủ ô có tốt không?

Có. Các tác dụng như: bồi bổ cơ thể, làm đẹp da, trị suy nhược, trị chứng rụng tóc, bạc sớm…….

7. Uống hà thủ ô có tốt không?

Có. Các lợi ích cho cơ thể nhất là trị chứng tóc bạc sớm, da dẻ hồng hào hơn……

8. Hà thủ ô ngâm rượu có tốt không?

Có. Mỗi ngày uống 2-3 ly nhỏ.

9. Tinh chất hà thủ ô có tốt không?

Có. Hiện nay trên thị trường bán rất nhiều tinh chất thủ ô có tác dụng làm đen tóc, kích thích mọc tóc.

10. Uống hà thủ ô nhiều có tốt không?

Không. Nên sử dụng liều lượng hợp lí tránh các tác hại về sau.

11. Hà thủ ô có giúp mọc tóc không?

Có. Không những giúp kích thích mọc tóc còn làm tóc bóng mượt hơn

12. Những lưu ý khi dùng hà thủ ô

Khi sử dụng cần tránh các loại thực phẩm: hành củ, tỏi, củ cải trắng, đồ cay nóng, tiết canh, các loại cá không vẩy, đồ tanh, thức ăn tươi sống.

13. Hà thủ ô loại nào tốt?

Loại đỏ tốt hơn cả và được sử dụng phổ biến. Củ của cây cũng đem lại nhiều công dụng hơn so với các bộ phận khác.

14. Hà thủ ô mọc ở đâu?

Thường mọc ở vùng rừng núi. Ở nước ta cây loại cây này xuất hiện nhiều nhất ở các tỉnh miền núi Tây Bắc, tiếp đó là các tỉnh: Thanh Hóa, Tây Nguyên, Nghệ An, Hà Tĩnh, Lai Châu…

15. Nên uống hà thủ ô vào lúc nào?

Nên sử dụng sau bữa ăn. Không nên uống trước 7h sáng khi chưa ăn gì.

HÀ THỦ Ô WIKI – Suckhoez

Các bài liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *