Browse By

TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO: Nguyên nhân – Hậu quả – Cách phòng ngừa

Tai biến mạch máu não (đột quỵ não) là gì?

Dấu hiệu biểu hiện triệu chứng của đột quỵ não là gì?

Nguyên nhân gây bệnh và hậu quả biến chứng tai biến mạch máu não là gì?

Cách xử lý sơ cứu, chữa điều trị và phòng ngừa đột quỵ não như thế nào?

tai-bien-mach-mau-nao-wiki-suckhoez

I. Tai biến mạch máu não (đột quỵ não) là gì?

Tai biến mạch máu não hay còn gọi là đột quỵ não là tình trạng đột ngột ngưng trệ trong quá trình cung cấp máu lên một phần của bộ não hoặc chảy máu bên trong hộp sọ dẫn đến hiện tượng suy giảm hoặc làm mất chức năng, gây ra chết các tế bào não.

Tai biến mạch máu não được chia làm 2 loại: một là nhồi máu não do tắc hoặc nghẽn mạch máu não gây ra, còn lại là chảy máu não do mạch máu não bị vỡ gây ra.

Thông thường, hậu quả của tai biến mạch máu não sẽ ảnh hưởng trực tiếp lên hệ thần kinh điều hành trung ương dẫn đến những người xung quanh có thể nhìn thấy ngay tức thì.

Tai biến mạch máu não còn được gọi là đột quỵ, là bệnh thần kinh phổ biến hiện nay.

Tai biến mạch máu não Tiếng Anh là Stroke và Tiếng Trung là 中風.

II. Cơ chế gây tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não thường diễn ra ở bệnh nhân có độ tuổi từ 55 đến 65. Khi bệnh nhân bị tắc nghẽn mạch máu não do xơ vữa động mạch,…

… hoặc xuất hiện tình trạng chảy máu bên trong hộp sọ do huyết áp tăng cao đột ngột,…sẽ dẫn đến làm mất chức năng hoặc giết chết các tế bào não ở hệ thần kinh trung ương.

dau-hieu-bieu-hien-trieu-chung-benh-tai-bien-mach-mau-nao-suckhoez

III. Cách nhận biết dấu hiệu biểu hiện triệu chứng tai biến mạch máu não

  • Đột ngột đau hoặc tê cứng, không hoạt động được vùng cơ mặt, tay, chân, nửa người,…
  • Bị nấc và cảm thấy buồn nôn.
  • Choáng váng, thị lực suy giảm.
  • Không cử động được tay, chân.
  • Không nói được.
  • Đau đầu dữ dội.
  • Tim đập nhanh bất thường.
  • Cảm thấy tức ngực, khó chịu…

nguyen-nhan-tai-sao-bi-benh-tai-bien-mach-mau-nao-suckhoez

IV. Nguyên nhân tại sao bị tai biến mạch máu não

  • Tắc mạch máu não: do các màng xơ, lớp mỡ trong mạch máu khiến diện tích lưu thông máu bị thu hẹp lại, gây cản trở trong quá trình lưu thông và tuần hoàn máu.
  • Vỡ mạch máu não: nguyên nhân chủ yếu gây ra tình trạng này là cao huyết áp, tạo áp lực lớn lên thành mạch và gây ra vỡ mạch máu não.
  • Lấp mạch máu não do sự hình thành của các khối máu đông từ các bệnh lý như tim to, hẹp van tim, rung nhĩ hay loạn nhịp…gây lấp mạch máu não, dẫn đến tai biến mạch máu não.
  • Hút thuốc lá, uống nhiều thức uống chứa cồn gây ra các tổn thương cho gan, dạ dày, phổi,…
  • Mắc các bệnh lý như  viêm động mạch, viêm tắc tĩnh mạch, thuyên tắc xoang tĩnh mạch, tiểu cầu, chảy máu dưới màng nhện, dị dạng động mạch cảnh…

bien-chung-tac-hai-benh-tai-bien-mach-mau-nao-suckhoez

V. Hậu quả biến chứng tai biến mạch máu não

  • Rối loạn chức năng điều khiển trung ương của hệ thần kinh.
  • Bị tê liệt, không hoạt động được tay, chân, nửa người hoặc toàn thân.
  • Bị tê liệt các vùng cơ mặt gây ra méo miệng, cản trở quá trình giao tiếp, ăn uống,…
  • Suy giảm trí nhớ, thậm chí là mất trí.
  • Mất tự chủ trong việc kiểm soát tiểu tiện.
  • Lở loét, gặp các vấn đề về da do nằm lâu, ít hoạt động.
  • Teo cơ tay, chân và các bộ phận khác.
  • Trầm cảm, gặp vấn đề trong các mối quan hệ xã hội.
  • Dễ bị viêm phổi.
  • Tử vong.

cach-xu-ly-so-cuu-khi-bi-tai-bien-mach-mau-nao-suckhoez

VI. Cách xử lý sơ cứu khi bị tai biến mạch máu não

  • Khi thấy bệnh nhân có các dấu hiệu đáng ngờ trên, người nhà hoặc người xung quanh cần phải cho bệnh nhân nằm nơi bằng phẳng.
  • Kiểm tra ý thức của bệnh nhân bằng cách hỏi chuyện từ từ, tránh hỏi nhiều, dồn dập làm bệnh nhân hoảng loạn thêm.
  • Nếu bệnh nhân còn tỉnh táo, giữ được hô hấp thì nên gọi xe cấp cứu ngay lập tức.
  • Nếu bệnh nhân không còn tỉnh táo, rơi vào trạng thái hôn mê cần kiểm tra nhịp thở của bệnh nhân. Lưu ý, đảm bảo bệnh nhân có đủ oxy lên não và tim. Có ngay những phương pháp hô hấp kịp thời.
  • Kiểm tra nhịp tim và huyết áp ngay lập tức bằng những dụng cụ có sẵn trong nhà.
  • Không được di chuyển phần đầu, cổ của bệnh nhân, tránh máu lan tràn ra các bộ phận khác nếu bệnh nhân bị đột quỵ là do vỡ mạch máu não.
  • Không cho bệnh nhân ăn hoặc uống bất cứ thứ gì.
  • Không sử dụng thuốc bừa bãi.
  • Giữ mát phần đầu và giữ ấm phần thân.

Về việc giữ mát phần đầu, có thể sử dụng đá lạnh, chấm nhẹ qua đầu người bệnh để giữ mát. Bọc đá trong khăn để không quá lạnh.

Giữ mát đầu để giảm phản ứng phù nề khi tai biến và có thể giúp người bệnh đỡ cảm thấy đau đầu.

Giữ ấm phần thân bằng chăn mỏng hoặc áo khoác để giảm nguy cơ co giật (hoặc bị sốc).

cach-chua-dieu-tri-benh-tai-bien-mach-mau-nao-tai-nha-suckhoez

VII. Cách chữa điều trị tai biến mạch máu não

1. Chữa trị tai biến mạch máu não bằng phẫu thuật

Các phương pháp phẫu thuật cho bệnh nhân bị tai biến mạch máu não là:

  • Mở sọ loại bỏ tụ máu: giúp loại bỏ máu tụ triệt để trong hộp sọ, nhưng để lại vết thương lớn, không thích hợp với người già và thể chất kém, sau phẫu thuật cũng để lại nhiều di chứng tương đối nghiêm trọng.
  • Định vị ba chiều cắt bỏ máu tụ: dành cho những vùng nhồi huyết ở đồi não và những khu vực nhồi huyết khác; thích hợp với những bệnh nhân tuổi già sức yếu. Nhưng nhìn chung cũng có tính rủi ro cao.
  • Thông thường, phẫu thuật sẽ giúp hút hoặc loại bỏ các vùng máu tụ hoặc tắc nghẽn, giảm nhanh áp lực lên các hệ thần kinh não nhưng nguy hiểm và độ rủi ro đem lại lớn và cần để ý, chăm sóc nhiều sau phẫu thuật.

2. Chữa trị tai biến mạch máu não bằng châm cứu

  • Châm cứu chữa trị tai biến mạch máu não là quá trình sử dụng kim châm tác động vào hệ kinh mạch, huyệt đạo bị tổn thương giúp đả thông kinh mạch, giúp các vùng kinh mạch bị tổn thương tự hồi phục dần dần.
  • Bên cạnh đó, châm cứu còn giúp tác động vào các huyệt đạo bị tê liệt, kích thích tái phản ứng của các hệ thần kinh đó.
  • Sau đó, châm cứu sẽ tác động vào hệ thần kinh trung ương của não bộ, dần dần giúp phục hồi chức năng bị mất hoặc giảm sút ngay tại vị trí kinh mạch tổn thương.
  • Thời gian châm cứu kéo dài từ 20 – 30 phút mỗi lần. Mỗi tuần làm khoảng 3 lần. Lộ trình trị liệu từ 1 – 3 tháng tuỳ theo mức độ nặng nhẹ của bệnh nhân.

3. Chữa trị tai biến mạch máu não bằng bấm huyệt

Tương tự như châm cứu, phương pháp bấm huyệt giúp tác động vào các huyệt đạo đang bị tê liệt, kích thích tái phản ứng của hệ thần kinh qua các huyệt đạo đó.

4. Điều trị tai biến mạch máu não bằng đông y

  • Bài thuốc 1: Tần giao 15g, xuyên khung 10g, bạch thược 10g, đương quy 15g, phòng phong 6g, bạch chỉ 5g, thục địa 6g, khương hoạt 6g, độc hoạt 6g, thạch cao 10g, sinh địa 5g, bạch truật 6g, bạch lim 6g, hoàng cầm 6g, bạch thược 6g, tế tân 6g. Uống 1 thang mỗi ngày.
  • Bài thuốc 2: Thục địa, ba ích, sơn thù, thạch hộc, nhược thung dung, phụ tử chế, nhục quế, ngũ vị, mạch môn, xương bồ, viễn chí lượng đều nhau tán bột.

Mỗi lần uống 10 – 20g, cho vào lượng nước vừa đủ, thêm 5 lát gừng, 1 quả táo, 57 lá bạc hà sắc uống với thuốc.

Nếu bệnh nhân huyết áp cao gây chóng mặt ù tai, mờ mắt dùng bài thiên ma 12g, câu đằng 16g, thạch quyết minh 25g, ngưu tất 16g, sơn chi, hoàng cầm, đỗ trọng, ích mẫu, tang ký sinh, dạ giao đằng, phục thần mỗi vị 12g. Uống 1 thang mỗi ngày.

  • Bài thuốc 3: dây cứt quạ lá nhỏ, hạt mã tiền tươi 4 đến 8 hạt, giấm, dùng để bó quanh bộ phận bị tê liệt như tay, chân.

benh-tai-bien-mach-mau-nao-nen-va-kieng-khong-nen-an-uong-gi-suckhoez

VIII. Bị tai biến mạch máu não nên ăn uống gì?

  • Thực phẩm chứa nhiều đạm từ thực vật hoặc động vật như sữa, cá, thịt nạc,…
  • Thực phẩm chứa nhiều chất xơ như các loại rau xanh, đậm màu như bắp cải, cải bó xôi, cải củ, cải cúc, súp lơ, rau muống, cà rốt giúp hỗ trợ phục hồi chức năng não.
  • Thực phẩm chứa nhiều vitamin từ các loại hoa quả: Dâu tây, quýt, việt quất, mâm xôi giúp chống oxy hóa, giúp tiêu mỡ hiệu quả.
  • Thực phẩm chứa nhiều kali như chuối.
  • Thực phẩm chứa chất béo từ thực vật: các loại dầu thực vật.
  • Thực phẩm chứa nhiều acid béo không no: các loại cá cá trích, cá hồi, cá mòi, cá ngừ giúp triệt tiêu xơ vữa trong thành mạch máu – là tác nhân gây tai biến.

IX. Bị tai biến mạch máu não kiêng không nên ăn uống gì?

  • Thực phẩm mặn, chứa nhiều muối khiến hấp thụ nước trong cơ thể, gây ra tình trạng cao huyết áp.
  • Thực phẩm chứa quá nhiều đạm như hải sản, nội tạng động vật,…
  • Thực phẩm chứa nhiều chất béo động vật.
  • Thực phẩm chứa chất kích thích như cồn, caffein,…
  • Thực phẩm chứa gia vị mạnh như ớt, tiêu, mù tạt,…
  • Thực phẩm chiên rán,  nhiều dầu mỡ.

X. Cách phòng ngừa giảm nguy cơ bệnh tai biến mạch máu não

  • Không hút thuốc lá.
  • Hạn chế đồ uống có cồn.
  • Theo dõi huyết áp thường xuyên.
  • Kiểm soát cân nặng của mình.
  • Có chế độ ăn khoa học, đầy đủ dinh dưỡng, tránh các nguy cơ như máu nhiễm mỡ, xơ cứng thành mạch máu,…
  • Rèn luyện thể dục thể thao mỗi ngày.
  • Có lối sống lành mạnh: hạn chế lo lắng, căng thẳng, không thức khuya, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi.

cham-soc-benh-nhan-tai-bien-mach-mau-nao-suckhoez

XI. Chăm sóc bệnh nhân tai biến mạch máu não

  • Sắp xếp giường nằm nghỉ ngơi thông thoáng, thoải mái nhất cho bệnh nhân, phòng tránh viêm, loét da do nằm nhiều.
  • Lưu ý, có thể thêm thanh chắn 2 bên thành giường để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.
  • Chuẩn bị thanh song song làm bằng tre hoặc gỗ được cố định vững chắc, nạng nách, cây chống bốn chân, gậy chống có đầu bịt cao su để chống trơn trượt, giày dép đi trong nhà không trơn để cho bệnh nhân tập luyện, rèn luyện phục hồi chức năng hàng ngày.
  • Thường xuyên kiểm tra huyết áp và nhịp tim của bệnh nhân.
  • Theo dõi hô hấp, đặc biệt là vào ban đêm với các chỉ số: tần số thở từ 15- 20 nhịp/ phút, khi tần số thở trên 25 nhịp/phút là nhịp thở nhanh, dưới 10 nhịp/phút là nhịp thở chậm cho bệnh nhân.
  • Kiểm tra tình trạng nhiễm khuẩn qua nước tiểu, đờm, rãi khi ho của bệnh nhân.
  • Có chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ vitamin, chất khoáng, lưu ý là dễ tiêu hóa, tránh gây đầy bụng cho bệnh nhân.
  • Kiểm tra cân nặng đều đặn cho bệnh nhân.
  • Lau người, vệ sinh cá nhân thường xuyên cho bệnh nhân.
  • Massage, xoa bóp các cơ chưa vận động được, tránh tình trạng teo cơ.
  • Giúp tâm trạng bệnh nhân khoan khoái, thoải mái để nhanh hồi phục.

XI. Câu hỏi về tai biến mạch máu não (đột quỵ não)

1. Bệnh tai biến mạch máu não có chữa được không?

Tai biến mạch máu não hoàn toàn có thể chữa được, phụ thuộc vào các mức độ nặng nhẹ.

Có rất nhiều trường hợp bệnh nhân có thể hồi phục sau khi bị tai biến mạch máu não.

2. Tai biến mạch máu não có di truyền không?

Như các nguyên nhân dẫn đến đột quỵ kể trên thì không có nguyên nhân nào do di truyền.

3. Tai biến mạch máu não có nguy hiểm không?

Có. Tai biến mạch máu não có thể dẫn đến suy giảm hoặc mất các tế bào não, dẫn đến mất chức năng của cơ thể. Thông thường sẽ dẫn đến liệt tay, chân, nửa thân hoặc toàn thân.

4. Tai biến mạch máu não liệt nửa người?

Thông thường, tai biến mạch máu não dẫn đến mất hoặc giết chết tế bào não, dẫn đến tê liệt hệ thần kinh trung ương điều khiển nửa người, thông thường là nửa người dưới.

5. Tai biến mạch máu não nhẹ?

Tai biến mạch máu não nhẹ thường là tình trạng tắc mạch nghẽn hoặc tràn một phần nhỏ máu của các mạch máu não.

Thông thường chỉ dẫn đến các biến chứng như cản trở giao tiếp, liệt tay hoặc chân, có thể phục hồi sau quá trình vật lý trị liệu.

TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO WIKI – Suckhoez

Các bài liên quan:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *